|
Ngày 16/11/1945, đại diện của 37 nước trên thế giới họp tại Luân
Đôn để ký Công ước thành lập Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên
hiệp quốc (UNESCO).
Công ước này bắt đầu có hiệu lực từ ngày 4/11/1946 sau khi được 20 nước tham gia phê chuẩn.
UNESCO là một trong những tổ
chức chuyên môn lớn nhất của Liên hiệp quốc (LHQ), hiện có 190 nước tham gia với tư
cách là thành viên chính thức và 6 vùng lãnh thổ là thành viên liên kết
(tính đến 10/2003). Ngoài ra UNESCO còn có quan hệ với các tổ chức thuộc hệ
thống LHQ và tổ chức phi chính phủ quốc tế.
UNESCO hoạt động với tôn chỉ "Góp phần duy trì hòa bình và an ninh quốc tế
bằng cách thắt chặt sự hợp tác giữa các quốc gia về giáo dục, khoa học và
văn hóa nhằm bảo đảm sự tôn trọng của tất cả cá các nước về công lý, pháp
luật, nhân quyền".
Chức năng của UNESCO:
* Khuyến khích sự hiểu biết và thông cảm lẫn nhau giữa các dân tộc;
* Thúc đẩy mạnh mẽ việc giáo dục quần chúng và truyền bá văn hóa;
* Duy trì, tăng cường và truyền bá kiến thức.
Cơ cấu của UNESCO:
* Đại hội đồng là cơ quan quyền lực cao nhất của UNESCO gồm đại biểu của các
nước thành viên, hai năm họp một lần để quyết định đường lối chính
sách, kết nạp thành viên mới, bầu Hội đồng Chấp hành và Tổng Giám đốc, thông
qua chương trình và biểu quyết ngân sách.
* Hội đồng Chấp hành do Đại hội đồng trực tiếp bầu ra bằng phiếu kín, là cơ
quan thay mặt Đại hội đồng trong thời gian giữa 2 kỳ họp của Đại hội đồng,
gồm 58 nước thành viên với nhiệm kỳ bốn năm, hai năm bầu lại một nửa số
thành viên. Thành viên của Hội đồng chấp hành được phân chia tỉ lệ theo khu
vực địa lý.
* Ban Thư ký là cơ quan thực hiện, đảm bảo hoạt động thường xuyên của
UNESCO, thi hành nghị quyết của Đại hội đồng và Hội đồng Chấp hành.
Các nước thành viên có quyền đề cử người để tuyển chọn làm viên chức trong
Ban Thư ký theo số lượng quy định và theo tỷ lệ đóng góp niên liễm của từng
nước.
Ban thư ký do Tổng Giám đốc lãnh đạo, tổ chức và tuyển dụng. Tổng Giám đốc
là viên chức cao nhất của UNESCO do Đại hội đồng bầu ra với nhiệm kỳ 6 năm
(có thể được tái cử).
*
Trụ sở chính của UNESCO đặt tại Paris, thủ đô nước Cộng hòa Pháp. Ngoài ra
UNESCO còn có 73 Văn phòng đại diện đặt tại các khu vực trên thế giới và tại
một số nước có vị trí quan trọng trong đó có Việt Nam ( Văn phòng UNESCO
được thành lập tháng 9/1999 tại Hà Nội).
* Việt Nam có mối quan hệ hợp tác chặt chẽ và tích cực với UNESCO. Nước Cộng
hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam chính thức gia nhập UNESCO vào tháng 7/1976,
và lần đầu tiên tham dự Đại hội đồng UNESCO lần thứ 19 tổ chức tại Nairobi
(Kenya) tháng 10/1977.
Năm 1979, UNESCO đã công nhận Nguyễn Trãi là Danh nhân văn hóa thế giới và
năm 1989 công nhận Chủ tịch Hồ Chí Minh là Nhà Văn hóa lớn, Anh hùng giải
phóng dân tộc đồng thời chủ trì các hoạt động quốc tế kỷ niệm 100 năm ngày
sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Ngoài ra, UNESCO cũng là trao "Giải thưởng Thành phố vì Hòa bình" cho Hà
Nội, thành phố đầu tiên ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương được nhận danh
hiệu này.
|