Chương tr?nh nổi bật tr?n k?nh NATIONAL GEOGRAPHIC
Th?ng 11/2007

 

Tr? tuệ thi?n t?i: T?i năng trời ph?
(My brilliant brain: Born genius)
Thứ hai - 5/11 - 20:00

Marc Yu l? đứa trẻ l?n 7 kh?c thường. Năm 2 tuổi, t?nh cờ nghe được b?i h?t "Mary had a little lamb" trong một bữa tiệc sinh nhật, cậu đ? tự tr?o l?n đ?n piano v? đ?nh theo kh?ng sai một nốt. Một năm sau đ?, cậu chơi được cả nhạc của Beethoven. V? ng?y nay, cậu c? thể chơi được hơn 40 bản nhạc cổ điển dựa theo tr? nhớ của m?nh.

Ch?ng ta sẽ xem x?t sự ph?t triển của n?o từ khi con người sinh ra cho tới l?c dậy th? để giải th?ch điều kỳ diệu m? đứa trẻ thần đồng n?y được ban tặng. N?o bộ của những đứa trẻ như Marc dường như kh?ng tu?n theo quy luật ph?t triển b?nh thường. Nhờ đ?u Marc c? được t?i năng đ?ng kinh ngạc n?y? Em học đ?n từ sớm v? luyện tập chăm chỉ hay c? tr? tuệ trời cho?

Những hiểu biết của con người về tr? ?c của thần đồng c?n ?t, nhưng Gottfried Schlaug, một nh? thần kinh học tại Harvard, đ? giải th?ch được sự hoạt động n?o bộ của c?c nhạc sĩ c? năng khiếu tự nhi?n. ?ng đ? qu?t ảnh n?o bộ của nhiều nhạc sĩ chuy?n nghiệp v? ph?t hiện ra c? sự kh?c biệt về mặt cấu tạo. N?o bộ của họ đặc biệt th?ch ứng với ?m nhạc.

Nhưng tại sao n?o bộ của nhạc sĩ lại đặc biệt đến vậy? Họ c? được điều n?y ngay từ khi ra đời hay nhờ luyện tập nhiều năm?
 

Tr? tuệ thi?n t?i: V? t?nh trở th?nh thi?n t?i
(My brilliant brain: Accidental genius)
Thứ hai - 19/11 - 20:00

George Widener mắc chứng tự kỷ nhưng c? một khả năng rất đặc biệt. Anh c? thể cho bạn biết thứ của một ng?y bất kỳ trong qu? khứ cũng như trong tương lai h?ng ng?n năm tới chỉ trong một t?ch tắc. George l? 1 trong số 1.000 người tr?n thế giới vừa mắc một chứng bệnh nghi?m trọng vừa tỏ ra c? khả năng si?u nhi?n.

Như phần lớn những người đồng cảnh ngộ, George kh?ng biết giải th?ch thế n?o về khả năng của m?nh. Anh cho biết m?nh chưa bao giờ được dạy t?nh ng?y th?ng, t?i đếm lịch l? một khả năng tự nhi?n m? anh c? được sau khi bắt gặp một cuốn lịch v?o năm 7 tuổi. "T?i kh?ng d?ng c?ng thức hay bất cứ thứ g? kh?c. T?i sắp xếp thứ tự v? đặt thẳng h?ng mọi thứ trong đầu".

Tommy McHugh từng bị bỏ t? v? l? kẻ nghiện ma t?y vất vưởng trong những khu phố phức tạp ở Liverpool. Anh kh?ng c? ch?t quan t?m n?o đối với nghệ thuật. "Thứ nghệ thuật duy nhất m? t?i biết l? h?nh xăm. T?i xăm khắp người", anh n?i.

Một ng?y nọ, khi đang ở trong nh? vệ sinh, Tommy gần như bị xuất huyết n?o. Nhiều th?ng sau khi hồi phục, anh bắt đầu c? những đợt cảm hứng s?ng tạo rất tự nhi?n. Anh phủ k?n tường nh? bằng những bức họa dường như của ai đ? chứ kh?ng phải của m?nh. "Thật kinh ngạc. Trong đầu t?i b?ng nổ những ? tưởng s?ng tạo, hệt như những d?ng dung nham phun ra từ n?i lửa".

Liệu n?o bộ ch?ng ta c? thể trở n?n xuất ch?ng sau khi bị tổn thương? C?u chuyện độc đ?o của George v? Tommy mang đến ? niệm về những năng khiếu ẩn nấp trong n?o bộ đang chờ ng?y được đ?nh thức. 
 

Tr? tuệ thi?n t?i: H?y biến t?i th?nh thi?n t?i
(My brilliant brain:: Make me a genius)
Thứ hai - 12/11 - 20:00

Susan Polgar l? người phụ nữ đầu ti?n tr?n thế giới trở th?nh bậc thầy cờ vua. Tuy nhi?n tr? tuệ hơn người của Susan kh?ng phải l? bẩm sinh m? được tạo ra từ một thử nghiệm độc đ?o đ? chi phối cả thời thơ ấu của c?.

Người ta cho rằng nam giới được điều khiển bởi phần n?o b?n phải v? c? c?c kỹ năng về kh?ng gian tốt hơn. Ngược lại, nữ giới c? xu hướng tư duy hai chiều v? c?n chịu sự điều khiển của phần n?o b?n tr?i vốn trội hơn về khả năng sử dụng ng?n ngữ. Cờ vua l? tr? chơi đ?i hỏi tư duy về kh?ng gian v? do đ? l? m?n d?nh cho nam giới? Nhiều người đ? tin như thế cho đến khi Susan Polgar bắt đầu chinh phục c?c đối thủ kh?c ph?i. 

Chương tr?nh sẽ gi?p c?c bạn hiểu c?ch vận dụng tr? nhớ dưới một dạng đặc biệt chỉ c? ở những người chuy?n nghiệp. Khả năng nhận ra c?c h?nh mẫu kh?ng chỉ c? ở c?c vận động vi?n cờ vua m? c?n c? ở c?c chuy?n gia tr?n mọi lĩnh vực. Ch?ng ta sẽ biết được tại sao những người phục vụ b?n thường nhớ dai v? những người l?nh cứu hỏa phản ứng rất nhanh v? vẫn c? thể đưa ra những quyết định sống c?n.
 

Li?n kết: Chiếc t?u ngầm trong mơ
(Connections: The Underwater Dream Machine)
Thứ bảy - 10/11 - 21:00
Chủ nhật - 11/11 - 01:00
Thứ bảy - 17/11 - 15:00

Thật đi?n rồ khi đ?ng t?u ngầm m? kh?ng cần g? kh?c ngo?i vật liệu phế thải. Tuy nhi?n kỹ sư Peter Robbins đ? mơ về t?u ngầm suốt cả đời m?nh v? anh cũng l? người rất quyết t?m.

Trong 4 năm r?ng, Robbins đ? tận dụng mọi thứ m?nh c? để đ?ng chiếc t?u ngầm Alicia, một nỗ lực của anh trong việc kh?m ph? những chiếc t?u ngầm bị đắm của qu?n đội Đức. Ba mươi ch?n chiếc t?u phế thải nằm dưới đ?y biển Anh quốc l? những vũ kh? đ?ng sợ nhất của Hitler v? Alicia gi?p Robbins c? cơ hội t?m thấy ch?ng.

Robbins cho biết anh bị cuốn h?t bởi c?u chuyện về những con người l?m việc, chiến đấu v? chết trong t?u ngầm. Về mặt nghề nghiệp, Robbins bị m? hoặc bởi sự ch?nh x?c trong kỹ thuật t?u ngầm. Về mặt kinh doanh, anh đang suy t?nh đến việc ph?t triển ng?nh du lịch dưới nước.
 

Kiến tr?c khổng lồ: Chuỗi đảo kỳ quan
(Megastructure: World Island Wonder)
Thứ bảy - 3/11 - 21:00
Chủ nhật - 4/11 - 01:00
Thứ bảy - 10/11 - 15:00

Tạo ra một kỳ quan c? thể nh?n thấy được từ kh?ng gian kh?ng phải l? điều dễ d?ng. Một nh?m chuy?n vi?n thiết kế ở Dubai đ? đối đầu với thử th?ch trong nhiều năm để ho?n th?nh c?ng tr?nh chuỗi đảo c? h?nh dạng như bề mặt Tr?i Đất c?ch bờ biển 4km.

Để tạo ra 300 h?n đảo giống như bản đồ thế giới, họ đ? sử dụng hơn 320 triệu m?t khối c?t, đ?y l?  khối lượng c?t khổng lồ nhất m? con người từng vận chuyển. Mỗi h?n đảo phải c? h?nh dạng ch?nh x?c như tr?n bản đồ, v? vậy c?c kỹ sư phải sử dụng hệ thống định vị to?n cầu v? kỹ thuật vệ tinh để định h?nh ch?ng. Để bảo vệ chuỗi đảo khỏi những ngọn s?ng hung dữ, c?c chuy?n gia đ? sử dụng 32 triệu tấn đ? v?i v? đặt những tảng đ? nằm ri?ng rẽ.

Điểm nổi bật của c?ng tr?nh l? h?ng loạt d?ng nước nh?n tạo m? theo dự định sẽ gi?p 250.000 cư d?n nơi n?y di chuyển an to?n quanh c?c h?n đảo. Tuy nhi?n, t?nh to?n cho thấy nước quanh đảo chảy kh?ng đ?ng y?u cầu v? đe dọa biến chuỗi đảo th?nh một đầm lầy khổng lồ. Thay đổi vị tr? c?c h?n đảo l? điều kh?ng thể. C?c chuy?n gia sẽ vượt qua thử th?ch cuối c?ng n?y như thế n?o?


 

T.N (Theo National Geographic)