Người Nhật và phong cách "ngủ mà không ngủ"
30/05/2016 09:00
Nhiều người, nhất là người Nhật, phát biểu rằng, ở Nhật Bản, người ta không ngủ. Điều này đương nhiên là phản khoa học, nhưng xét về khía cạnh văn hóa và nghiên cứu xã hội học thì phát biểu này có lý.

​​Phong cách Inemuri của người Nhật

 
Vào những năm cuối của thập niên 80, nước Nhật đang ở đỉnh điểm của thời kỳ được gọi là Bong bóng kinh tế, một thời kỳ chứa đựng những phồn vinh giả tạo bất thường. Cuộc sống thường ngày vì vậy mà trở nên gấp rút. Người Nhật dành hết thời gian cho làm việc, giải trí, và hầu như chẳng còn mấy thời gian cho việc ngủ. 

Có nhiều ý kiến phàn nàn rằng người Nhật nghiện công việc quá. Tuy vậy, những lời phàn nàn này, lại hàm chứa một niềm tự hào: người Nhật chăm chỉ nhất thế giới.

Bạn dễ dàng bắt gặp hình ảnh nhiều người ngủ gật trên tàu điện ngầm, thậm chí họ ngủ khi đứng. Và không một ai ngạc nhiên thắc mắc về những hình ảnh này.
Có mâu thuẫn chăng khi người Nhật tự hào rằng họ chỉ ngủ có vài tiếng mỗi đêm để dành thời gian cho công việc trong khi lại ngủ gật trên tàu điện ngầm, trong hội họp và trong lớp học? Nếu việc ngủ trên giường được xem là dấu hiệu của sự lười nhác thì tại sao ngủ gật trước đám đông lại không bị xem như thường như vậy? Giống như việc cho phép một đứa trẻ thức quá khuya học bài để rồi sáng mai nó ngủ gật trong lớp, liệu có hợp lý chăng?

Việc ngủ gật trong đám đông thường được xem là trò cười, chẳng hạn như một ca sĩ trình diễn thế nào đó mà khiến bạn gà gật suốt cả buổi hoặc người ta hay trêu ghẹo những người vô tình ngủ gật trong các sự kiện. Và từ rất lâu rồi, “thức khuya dậy sớm” được xem là biểu hiện của một người mẫu mực.

Thế thì đâu là lời biện hộ cho hiện tượng ngủ gật trong đám đông, hiện tượng Inemuri, của người Nhật?

Hóa ra là người Nhật không coi việc ngủ gật là hành động ngủ thật sự. Việc ngủ gật, hay ngủ trưa, hoàn toàn khác với việc ngủ buổi tối trên giường.

Từ Inemuri viết theo tiếng Hán bao gồm hai thành tố: “I” nghĩa là “có mặt” và “nemuri” nghĩa là “ngủ”.

Cho dù người đó có đang ngủ, họ vẫn có thể thức tỉnh bất cứ lúc nào cần thiết. Điều đó, cùng với trang phục phù hợp họ đang mặt, cho thấy họ vẫn đang tham gia vào sự kiện.  

Việc ngủ gật trong các cuộc họp được cho là bởi vì họp hành quá lâu, phát biểu lê thê, nên có mặt tham dự đã là tốt rồi. Một người dù mệt đến kiệt sức hoặc bị ốm nặng mà vẫn tham dự cuộc họp thường được đánh giá cao. Mặc dù sau khi đến họ có thể ngủ gật, nhưng họ vẫn được thông cảm. 

Việc ngủ gật được người Nhật xem như là việc đầu óc lang thang giữa ban ngày mà thôi, chứ không mang nghĩa xấu. Ngoài ra, ngủ gật còn chứng tỏ là bạn đã làm việc hết sức chăm chỉ vào đêm hôm trước.

Tóm lại, thói quen ngủ gật của người Nhật không bị xem là biểu hiện của tính lười nhác. Ngược lại, việc ngủ gật lại mang tính xã hội, phản ánh việc đảm bảo tham dự đầy đủ, bằng cách “vắng mặt trong chốc lát” khi thi hành các trách nhiệm hằng ngày. Cho nên câu nói: “Người Nhật không ngủ, họ chỉ Inemuri” là hợp lý và mang nhiều tầng ý nghĩa.
Bảo Châu (Theo BBC)

 

Ý kiến bạn đọc

 

Tiêu đề (*):
Họ tên (*):
Email (*):
Nội dung (*):
Tôi đã xem Quy định ứng xử
(Nhập tên logo bằng chữ thường)
Chương trình yêu thích