Giấy bạc Cụ Hồ ở Nam bộ: Những giá trị lịch sử
29/05/2016 17:44
Sau khi nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời ngày 2/9/1945, nhân dân ta bước vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp lần thứ hai. Nhu cầu in đồng tiền riêng của Việt Nam để miền Nam thoát khỏi sự kiềm kẹp về tiền tệ của Pháp được đặt ra.
​Tờ bạc Việt Nam Dân chủ Cộng hòa in tại Nam bộ năm 1948 (Ảnh: tuoitre.vn)
 

​Thời điểm đó, Nam bộ vẫn còn sử dụng đồng tiền Đông Dương của Pháp. Pháp lợi dụng điều này để gây khó khăn bằng cách công bố đổi tiền cũ bằng tiền mới trong thời hạn bảy ngày, nhằm làm cho ta thiếu tiền phục vụ tài chính cho kháng chiến và người dân cũng không thể mua bán, trao đổi nếu không kịp đổi tiền. Nam bộ ở vào thế bị bao vây tiền tệ. Mặc dù chính quyền ta đã kịp thời cho các tỉnh in phiếu tiếp tế, phiếu đổi chác để sử dụng thay tiền, tạo sự lưu thông hàng hóa, thúc đẩy sản xuất nhưng đây chỉ là biện pháp tạm thời. 

​ ​ ​ ​ ​​​ ​ ​​ ​ ​ ​
Phiếu tiếp tế tỉnh Bến Tre (Ảnh: tuoitre.vn)
​​ ​​​​​​​​

Kế hoạch tổ chức in đồng tiền độc lập ở Nam bộ được trù tính, vì Trung ương khó bề chuyển tiền vào Nam do việc in và mang số lượng lớn tiền vào mà không bị địch phát hiện khó khả thi. Có ý kiến đề nghị in tiền ở Sài Gòn hoặc Thái Lan vì in tiền đòi hỏi kĩ thuật cao mà vùng kháng chiến khó khăn chưa đáp ứng được, nhưng cuối cùng việc in ấn vẫn được quyết định tiến hành tại chiến khu Đồng Tháp Mười. Máy in typo và giấy mực in mua ở Chợ Lớn, Sài Gòn. Song song đó, Ban Ấn loát đặc biệt Nam bộ mang tiền và vàng từ Bạc Liêu sang Bangkok để mua thêm máy in chuyển về chiến khu. 

Khi có máy in thì lại thiếu tay nghề, nên họa sĩ Huỳnh Văn Gấm đề nghị đón thầy cũ của ông là Giáo sư Phạm Văn Hộ (lúc đó đang dạy tại trường Mỹ thuật Gia Định) vào đảm nhiệm việc in tiền vì ông là người biết kĩ thuật vẽ giấy bạc và in typo. Trong lúc mật thám Sài Gòn còn đang ngạc nhiên vì sao Giáo sư Hộ đột nhiên "mất tích" thì ông đã ở trong chiến khu cùng các học trò cũ. Thêm 4 công nhân tay nghề cao khác được đưa vào khu để hỗ trợ ông gấp rút in tiền. Và từ đó kỷ nguyên tiền tệ mới ở Nam bộ đã được mở ra.

Tuy được in trong điều kiện khó khăn, phương tiện thô sơ nhưng giấy bạc in ở Nam bộ vẫn có hình ảnh Cụ Hồ rất đẹp. Ngay khi lưu hành, đồng tiền kháng chiến được sử dụng ở cả vùng tự do và vùng địch chiếm đóng. Người dân Nam bộ hiểu đó là tiền của ta, là thành quả của cách mạng nên đã đặt cho loại tiền này một cái tên hết sức thân thương: giấy bạc tài chính Cụ Hồ!

Đón xem tập phim tài liệu "Giấy bạc Cụ Hồ ở Nam bộ" do đạo diễn Nguyễn Kế Nghiệp (hãng phim TFS) thực hiện để ôn lại những giá trị lịch sử của đồng tiền Cụ Hồ. Phim được phát sóng lúc 24g ngày 30/5 trên HTV9.

Hồng Tâm

 

Ý kiến bạn đọc

 

Tiêu đề (*):
Họ tên (*):
Email (*):
Nội dung (*):
Tôi đã xem Quy định ứng xử
(Nhập tên logo bằng chữ thường)
Chương trình yêu thích