Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh có chất lượng sống tốt
12/10/2015 08:47
Dự thảo Báo cáo chính trị Đại hội Đại biểu Đảng bộ TP.HCM lần thứ X nhiệm kỳ 2015-2020 nêu ra mục tiêu “Xây dựng thành phố có chất lượng sống tốt” cùng với mục tiêu xây dựng thành phố “văn minh, hiện tại, nghĩa tình”.

​Ảnh m​inh họa

 

Vậy thành phố sống tốt là gì? Gồm những tiêu chí gì? Giải pháp nào để thực hiện và với qui trình ra sao?. Đó là những điều cần làm rõ mới có thể đưa ý tưởng, quyết tâm chính trị, đưa chủ trương chính sách vào cuộc sống hiện thực.

Có nhiều quan niệm, định nghĩa về "thành phố sống tốt"; trong đó, hiểu một cách gần gũi với quan niệm của đa số dân chúng, sống tốt là nói về điều kiện sống, mức sống và chất lượng sống; nghĩa là nhấn mạnh về cuộc sống của con người, lấy sự phát triển con người làm mục tiêu cao nhất và là nhiệm vụ trung tâm của sự phát triển. Tóm lại, "thành phố sống tốt" là nơi con người được phục vụ ngày càng tốt hơn, có chất lượng cuộc sống không ngừng được cải thiện. Văn minh, hiện đại có mối quan hệ tương tác với sống tốt, nhưng không hẳn là trùng hợp. Văn minh, hiện đại là điều kiện, nền tảng cơ sở để có thể sống tốt, đồng thời hàm chứa các yếu tố, thành tích của sống tốt. Xây dựng thành phố sống tốt, văn minh, hiện đại, nghĩa tình là mục tiêu mang tính "triết lý phát triển" của TPHCM.

TP.HCM hiện nay có quy mô phát triển lớn nhất nước, là một trong hai "đô thị đặc biệt" nhưng chưa thật sự là văn minh, hiện đại, chưa phải là thành phố sống tốt. Thành phố phát triển ngày càng lớn nhưng chưa hiện đại, thu hút đông dân nhưng chưa có lối sống thực sự văn minh. Cơ quan tư vấn nguồn nhân lực Mercer (Mercer Human Resource Consulting) năm 2015 khảo sát chất lượng cuộc sống ở 230 thành phố trên thế giới, TP.HCM được 61,9 điểm, xếp thứ 148/230 (theo báo cáo của Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM). Một thứ hạng về chất lượng sống còn thấp. Và chính người dân TP.HCM cũng nhận thấy dù TPHCM luôn đứng đầu trong phát triển kinh tế, GDP đầu người hàng năm luôn cao gần 3 lần mức bình quân cả nước (nay khoảng 5.538 USD) nhưng vẫn chưa hài lòng với cuộc sống, luôn cảm thấy bất an.

Do vậy, cùng với xây dựng "thành phố văn minh, hiện đại, nghĩa tình" phải đặc biệt quan tâm đến xây dựng "thành phố có chất lượng sống tốt". Chất lượng cuộc sống phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố, là sự tổng hòa mọi vấn đề liên quan đến cuộc sống con người, từ chính trị, an ninh, kinh tế, xã hội, văn hóa đến môi trường, hệ thống giao thông, chăm sóc sức khỏe, giáo dục… Kinh tế phát triển, mức sống không ngừng được tăng lên, nhưng người dân luôn phải đối mặt với những bất an, kẹt xe, ngập nước, ô nhiễm môi trường, an sinh xã hội, an toàn thực phẩm và cả tệ quan liêu, gây phiền nhiễu của một số tổ chức, cá nhân… Vì thế, phát triển phải bảo đảm bền vững, tăng trưởng kinh tế phải gắn với chất lượng cuộc sống của người dân. Phát triển thành phố hiện đại phải gắn với sự hài lòng của người dân về các dịch vụ đô thị, dịch vụ công; con người được phát triển toàn diện. Xây dựng thành phố sống tốt phải thực hiện nhiều tiêu chí thuộc 3 lĩnh vực cơ bản:

Để có Môi trường sống đô thị tốt, trước hết TP phải giải quyết bài toán giao thông đô thị, một trong những vấn đề nan giải nhất hiện nay ; phải thực hiện thành công chương trình đột phá về chống nạn kẹt xe; phát triển phương tiện vận tải công cộng, nâng cao tỷ lệ người dân sử dụng phương tiện này. TP cần thực hiện nghiêm và thường xuyên chống lấn chiếm lòng lề đường, tạo vỉa hè thông thoáng cho cư dân đi lại dễ dàng; tạo nhiều không gian công cộng, bảo đảm cho sinh hoạt, mở rộng giao tiếp cộng đồng; thực hiện chỉ tiêu 100% dân số thành phố được cung cấp nước sạch đúng tiêu chuẩn; có biện pháp giảm ô nhiễm môi trường, không khí, khói, bụi, tiếng ồn, nhất là nơi có đông người dân sinh sống, sinh hoạt; thực hiện thành công chương trình đột phá chống ngập nước đô thị; thu gom rác tốt; bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm; tạo mảng xanh đô thị, nâng cao tỷ lệ cây xanh còn quá thấp hiện nay; Bảo tồn các di tích lịch sử, các địa chỉ văn hóa đặc sắc của thành phố; giải quyết tốt vấn đề nhà ở cho người dân, nhất là nhà ở cho người thu nhập thấp, người nghèo; mạnh tay với các tệ nạn xã hội vốn gây nhức nhối cho đời sống xã hội, gây bất an cho người dân và khách du lịch; tìm các giải pháp thích hợp, lấy lợi ích nhân dân, cộng đồng làm mục tiêu để cương quyết với tệ nạn ma túy, cướp giật. Rõ ràng những tiêu chí trên đây là những thách thức lớn, vừa cấp bách vừa lâu dài đối với việc nâng cao chất lượng cuộc sống của cư dân thành phố.

Về phát triển bản thân con người, bảo đảm cho con người thành phố phát triển toàn diện, nâng cao giá trị vốn con người, trước hết TP phải phát huy những thành tựu giáo dục của thành phố trong thời gian qua, thực hiện đạt kết quả cao các tiêu chí về giáo dục đã nêu trong Dự thảo Báo cáo chính trị Đại hội Đại biểu Đảng bộ TP lần thứ X, nâng cao trình độ dân trí. TP cần bảo đảm việc làm cho người dân, giảm thiểu tỷ lệ thất nghiệp và việc làm không ổn định; tiếp tục nâng cao chất lượng đào tạo nghề, hỗ trợ cho vay vốn để mọi người tự tạo được công ăn việc làm; thực hiện bảo hiểm y tế cho mọi người, tạo điều kiện và khả năng cho người dân tiếp cận được các dịch vụ y tế; cùng Trung ương và các tỉnh, thành tìm giải pháp giảm tình trạng quá tải của các bệnh viện thành phố hiện nay.

Bên cạnh đó, TP cần tiếp tục thực hiện giảm nghèo bền vững, giảm nghèo đa chiều; có giải pháp thích hợp để thu hẹp khoảng cách giàu nghèo, bảo đảm ổn định xã hội và phát triển bền vững.

Về đổi mới cơ chế quản lý. Dù không phải là tiêu chí thể hiện chất lượng sống tốt nhưng lại là yếu tố tác động trực tiếp đến cuộc sống của người dân. Quan liêu có sức sống khá bền dai trong xã hội chúng ta nên dù đã thường xuyên quan tâm đến chống quan liêu, nhưng đến nay nền hành chính nước ta chưa đạt được trình độ tiên tiến, người dân vẫn bị "hành" nhiều. Đổi mới, cải cách hành chính, xây dựng nền hành chính tiên tiến, hiện đại đã được TPHCM làm lâu nay, đã có những kết quả nhất định nhưng vẫn là nhiệm vụ cấp bách và thường xuyên hiện nay. Phải tìm cơ chế thích hợp để thường xuyên nâng cao và phát huy dân chủ, đó là động lực, là điều kiện để người dân hài lòng với cuộc sống, để thực sự được sống tốt. Trước hết người dân phải thực sự tự hào và làm tròn trách nhiệm của người công dân thành phố mang tên Bác Hồ. Người dân được quyền tự do và có khả năng quyết định cuộc sống của mình trong khuôn khổ pháp luật và đạo đức xã hội cho phép. Người dân thông qua các tổ chức, đoàn thể và trực tiếp có ý kiến trong việc phát triển đô thị, phát triển xã hội và quản lý phát triển xã hội; không ngừng phấn đấu, thực hiện lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Nước ta là nước dân chủ, bao nhiêu lợi ích đều vì dân ; bao nhiều quyền hạn đều của dân.

Các tiêu chí để xây dựng thành phố có chất lượng sống tốt đã được nêu ở tất cả các lĩnh vực trong Dự thảo Báo cáo chính trị. Đó là những vấn đề hết sức quan trọng liên quan đến xây dựng thành phố văn minh, hiện đại, đến nâng cao chất lượng sống của người dân thành phố. Vì vậy cần tiếp tục cụ thể hóa, làm rõ nội hàm và có giải pháp, bước đi thích hợp với quyết tâm cao. Không thực hiện được hoặc thực hiện với kết quả không cao thì mục tiêu "Xây dựng thành phố có chất lượng sống tốt" vẫn chỉ là ý tưởng tốt, là khát vọng cho tương lai.


Phan Xuân Biên (Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM)
Ý kiến bạn đọc

 

Tiêu đề (*):
Họ tên (*):
Email (*):
Nội dung (*):
Tôi đã xem Quy định ứng xử
(Nhập tên logo bằng chữ thường)
Chương trình yêu thích