Đổi mới hoạt động khoa học công nghệ trong xây dựng chính sách dân tộc
04/01/2016 15:39
Trong những ngày cuối cùng của năm 2015, Ủy ban Dân tộc và Tổng cục Thống kê đã kịp hoàn thành sơ bộ đề án điều tra thực trạng kinh tế - xã hội 53 dân tộc thiểu số.

​Ủy ban Dân tộc và Tổng cục Thống kê họp nghe báo cáo kết quả sơ bộ điều tra thực trạng kinh tế - xã hội 53 dân tộc thiểu số. Ảnh: PL 

 

Theo TS. Phan Văn Hùng - Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm, Chủ tịch Hội đồng Khoa học Ủy ban Dân tộc, cuộc điều tra thể hiện sự ưu việt của Nhà nước xã hội chủ nghĩa vì trên thế giới không phải nước nào cũng có chính sách dân tộc. Hiện nay, hệ thống chính sách dân tộc nước ta được thể chế hóa, quy định tại gần 180 văn bản của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các Bộ, ngành, phủ kín hầu hết các lĩnh vực, vùng miền, góp phần quan trọng vào sự phát triển bền vững vùng dân tộc thiểu số, miền núi nói riêng, cả nước nói chung. Tuy nhiên, qua tổng kết cho thấy, do chưa có thông tin, dữ liệu, số liệu thống kê định kỳ về phát triển kinh tế - xã hội của từng dân tộc nên chính sách dân tộc hiện đang áp dụng chung cho tất cả các dân tộc. Vì vậy, có những chính sách chưa phù hợp với đặc điểm của từng dân tộc. Nội dung một số chính sách dân tộc chưa dựa trên bằng chứng khoa học, số liệu thống kê và nguyện vọng của đồng bào nên hiệu quả của chính sách chưa cao.

Điều tra thực trạng kinh tế - xã hội 53 dân tộc thiểu số là một trong những nhiệm vụ tiêu biểu của Ủy ban Dân tộc trong năm 2015, đánh dấu bước đột phá quan trọng trong hoạt động khoa học công nghệ và điều tra cơ bản. Bên cạnh đề án trên, Ủy ban Dân tộc còn hoàn thành đề tài khoa học và công nghệ trọng điểm cấp Nhà nước “Những vấn đề mới trong quan hệ dân tộc và định hướng hoàn thiện chính sách dân tộc ở nước ta”. Ngày 22/12/2015, đề tài đã được Hội đồng nghiệm thu gồm Hội đồng Lý luận Trung ương và Bộ Khoa học và Công nghệ đánh giá đạt loại Xuất sắc.

Đề tài “Những vấn đề mới trong quan hệ dân tộc và định hướng hoàn thiện chính sách dân tộc ở nước ta” được thực hiện nhằm khái quát những vấn đề lý luận về quan hệ dân tộc, giải quyết quan hệ dân tộc; các Công ước quốc tế và luật pháp của Việt Nam về giải quyết quan hệ dân tộc; những vấn đề mới trong quan hệ dân tộc và chính sách giải quyết quan hệ dân tộc ở nước ta.

Trong những năm gần đây, công tác nghiên cứu khoa học, điều tra cơ bản phục vụ quản lý nhà nước về công tác dân tộc ngày càng được Ủy ban Dân tộc quan tâm đổi mới cả về phương hướng và nội dung, tạo nhữngchuyển biến quan trọng. Năm 2012, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc đã ban hành Thông tư và nhiều văn bản quản lý, đưa hoạt động khoa học và công nghệ đi vào nền nếp, đúng quy định. Các đề tài, dự án khoa học công nghệ ngày càng tăng lên cả về kinh phí và số lượng. Năm 2012, Ủy ban có 04 đề tài khoa học công nghệ; năm 2013, có 05 đề tài khoa học công nghệ, 05 dự án điều tra cơ bản, 03 dự án môi trường; năm 2014, có 03 đề tài khoa học công nghệ, 04 dự án, 01 dự án môi trường và năm 2015, có 02 đề tài cấp Quốc gia, 02 đề tài khoa học công nghệ, 1 đề án.

Nội dung các đề tài đã bám sát nhiệm vụ quản lý nhà nước và gắn liền với thực tiễn đặt ra đối với lĩnh vực công tác dân tộc, là cơ sở khoa học cho việc hoạch định, xây dựng chính sách dân tộc, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về công tác dân tộc; bước đầu cung cấp các luận cứ, quan điểm khoa học về công tác dân tộc phục vụ xây dựng Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII và giúp Hội đồng Lý luận Trung ương phản bác các quan điểm sai trái của các thế lực thù địch.

Thực hiện Chỉ thị 28/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Ủy ban Dân tộc hiện đang tích cực phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ làm việc với các tổ chức nghiên cứu khoa học: Đại học Quốc gia Hà Nội, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam và Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam... nhằm chuyển giao những kết quả nghiên cứu phục vụ xây dựng và tổ chức thực hiện các chính sách dân tộc và công tác dân tộc.

Bước sang giai đoạn 2016 - 2020, bên cạnh việc cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng những nội dung liên quan đến công tác dân tộc, chính sách dân tộc, Ủy ban Dân tộc còn có nhiệm vụ quan trọng là hoàn thành các mục tiêu cụ thể đã đề ra tại Quyết định số 449/QĐ-TTg về Chiến lược công tác dân tộc đến năm 2020; Quyết định số 1557/QĐ-TTg về Khung kế hoạch thực hiện Mục tiêu phát triển Thiên niên kỷ đối với đồng bào dân tộc thiểu số gắn với mục tiêu phát triển bền vững sau năm 2015; Nghị quyết số 80/NQ-CP về giảm nghèo nhanh và bền vững. 

Do đó, việc tiếp tục đổi mới công tác điều tra cơ bản và khoa học công nghệ sẽ góp phần quyết định để Ủy ban Dân tộc thực hiện được các định hướng trong quá trình hoạch định chính sách dân tộc, đó là: Xây dựng chính sách theo hướng dài hạn, phân rõ chính sách có tính chiến lược và chính sách giải quyết những vấn đề bức xúc, có tính tình huống; đồng thời tham mưu cho Chính phủ ban hành những chính sách mới thay thế cho những chính sách đã hết hiệu lực vào năm 2015, tập trung vào 3 khâu đột phá đã được Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI xác định là hạ tầng, nguồn nhân lực và thể chế cho vùng dân tộc thiểu số miền núi.

Để quá trình tham mưu hoạch định chính sách hiệu quả, hiện nay, Ủy ban Dân tộc đã được phê duyệt Chương trình khoa học và công nghệ cấp quốc gia giai đoạn 2016 - 2020 “Những vấn đề cơ bản và cấp bách về dân tộc thiểu số và chính sách dân tộc ở Việt Nam đến năm 2030”. Chương trình nhằm cung cấp luận cứ khoa học để nhận diện các vấn đề cơ bản mang tính chiến lược và thực tiễn cấp bách liên quan đến dân tộc thiểu số và chính sách dân tộc, đáp ứng yêu cầu thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế; đề xuất phương hướng và giải pháp đổi mới chính sách dân tộc nhằm phát triển bền vững đối với các dân tộc thiểu số ở Việt Nam, đồng thời xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia phục vụ công tác hoạch định và thực hiện hiệu quả, lâu dài các chính sách dân tộc


Đảng Cộng sản
Ý kiến bạn đọc

 

Tiêu đề (*):
Họ tên (*):
Email (*):
Nội dung (*):
Tôi đã xem Quy định ứng xử
(Nhập tên logo bằng chữ thường)
Chương trình yêu thích