Cần thực hiện tốt cơ chế đặt hàng và khoán đề tài nghiên cứu cho các nhà khoa học
05/10/2015 08:14
Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Văn Biên cho rằng, để khoa học – công nghệ phát triển mạnh mẽ hơn, TP.HCM cần thực hiện tốt cơ chế đặt hàng và khoán đề tài nghiên cứu cho các nhà khoa học

​Ảnh ​minh họa

 

Đóng góp ý kiến cho Dự thảo Báo cáo chính trị Đại hội Đại biểu Đảng bộ TP.HCM lần thứ X, nhiệm kỳ 2015 – 2020, Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Văn Biên, Phó Chủ tịch Hội Sinh học TP.HCM bày tỏ tâm đắc khi Dự thảo đã tách nội dung “Phát triển, ứng dụng mạnh mẽ khoa học - công nghệ thật sự là động lực phát triển kinh tế - xã hội” thành mục riêng, thay vì ghép chung với giáo dục như trước đây. Điều này thể hiện sự nhanh nhạy, quan tâm và sự kỳ vọng của lãnh đạo TP vào sự phát triển của khoa học – công nghệ. Đây là một chủ trương đúng đắn, vì trong thế giới hội nhập và phát triển như hiện nay thì khoa học công nghệ phát triển hiệu quả sẽ là đòn bẩy cho kinh tế - xã hội phát triển.

Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Văn Biên cho rằng, để khoa học – công nghệ phát triển mạnh mẽ hơn, TP.HCM cần thực hiện tốt cơ chế đặt hàng và khoán đề tài nghiên cứu cho các nhà khoa học; đồng thời khuyến khích các doanh nghiệp chủ động đổi mới công nghệ trong sản xuất.

Không thể phủ nhận những năm qua, TP.HCM đã luôn quan tâm đầu tư cho lĩnh vực khoa học – công nghệ và là một trong những địa phương của cả nước đi đầu trong lĩnh vực này. Một ví dụ cụ thể là lĩnh vực nông nghiệp, TP đã đầu tư hàng trăm tỷ đồng xây dựng Khu Nông nghiệp công nghệ cao và Trung tâm Công nghệ sinh học. Các đơn vị này đã dần phát huy được vai trò của mình, tạo động lực cho ngành nông nghiệp TP phát triển theo hướng nông nghiệp đô thị, nông nghiệp công nghệ cao. Tuy nhiên cũng dễ nhận thấy, là một trong những đầu tàu của cả nước về khoa học - công nghệ nhưng TP vẫn còn nhiều hạn chế trong lĩnh vực này. 

Dù TP đã có chủ trương hỗ trợ cho doanh nghiệp đổi mới công nghệ nhưng việc thực hiện còn ít. Một trong những nguyên nhân dẫn đến việc ứng dụng công nghệ tại các doanh nghiệp còn chậm là do chính các doanh nghiệp nhận thức chưa đúng hoặc chưa quan tâm đến việc đổi mới công nghệ. Tại Việt Nam, các doanh nghiệp đầu tư cho đổi mới khoa học - công nghệ chỉ khoảng 0,4% doanh thu, trong khi con số này tại Hàn Quốc là 10% và Philippines, Indonesia là 5%. Mức đầu tư của các doanh nghiệp ở nước ta ít như vậy rất khó nâng cao năng suất lao động để cạnh tranh với doanh nghiệp nước ngoài và sẽ thua khi chúng ta hội nhập.

Theo Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Văn Biên, một trong những hạn chế khác là tình trạng đề tài nghiên cứu bị “xếp ngăn kéo”, việc chuyển từ các đề tài nghiên cứu thành công nghệ áp dụng vào sản xuất còn ít và gây lãng phí lớn vì phải có kinh phí chuyển các đề tài nghiên cứu thành công nghệ. Tuy nhiên hiện nay công tác quản lý, cơ chế tài chính cho hoạt động nghiên cứu còn bất cập đã làm chậm bước tiến của khoa học – công nghệ. Nhiều đề tài nghiên cứu đã được xét duyệt kinh phí nhưng việc giải ngân, nhận và sử dụng kinh phí còn rất nhiêu khê, hầu hết các cơ quan nghiên cứu đều phàn nàn về vấn đề này. Có khi thời gian nghiên cứu chỉ là 1 nhưng thời gian quyết toán cho các đề tài gấp 2, 3 lần. Điều này dẫn đến tình trạng cán bộ khoa học khai man, nói dối để được thanh quyết toán cho xong”.

Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Văn Biên đề xuất, để khoa học – công nghệ phát triển mạnh mẽ phải có sự thay đổi nhận thức và hành động tích cực của cơ quan quản lý Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp. Nhiều năm trước, TP đã thử nghiệm phương thức khoán đề tài, tức là trả kinh phí cho các nhà khoa học bằng kết quả nghiên cứu đã phần nào tháo gỡ được khó khăn về cơ chế tài chính trong nghiên cứu khoa học. 

hời gian tới, TP nên đẩy mạnh việc khoán đề tài kết hợp đặt hàng đề tài nghiên cứu cho các nhà khoa học. Khi đầu tư cho các đề tài nghiên cứu, nên sàng lọc để chọn ra các đề tài có khả năng ứng dụng vào thực tiễn. Cùng với đầu tư kinh phí chuyển các đề tài nghiên cứu thành công nghệ sản xuất, Nhà nước nên có cơ chế khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ. Những giải pháp này sẽ tạo động lực cho khoa học – công nghệ của TP.HCM phát triển mạnh mẽ hơn.


Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Văn Biên, Phó Chủ tịch Hội Sinh học TP.HCM
Ý kiến bạn đọc

 

Tiêu đề (*):
Họ tên (*):
Email (*):
Nội dung (*):
Tôi đã xem Quy định ứng xử
(Nhập tên logo bằng chữ thường)
Chương trình yêu thích