Góp ý kiến vào Dự thảo các Văn kiện Đại hội XII của Đảng
13/10/2015 09:32
Về thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 và một số vấn đề về công tác tổ chức, cán bộ, đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng.
 

​​Qua nghiên cứu, tôi nhất trí cao với những nhận định, đánh giá trong Dự thảo Báo cáo chính trị về thành tựu, ưu điểm và những hạn chế, khuyết điểm trong công tác xây dựng Đảng nhiệm kỳ qua, cũng như phương hướng, nhiệm vụ công tác xây dựng Đảng nhiệm kỳ tới. Dự thảo các văn kiện trình Đại hội XII của Đảng nói chung và báo cáo công tác xây dựng Đảng nói riêng đã có nhiều đổi mới về bố cục, nội dung, phương pháp trình bày, bảo đảm tính lô-gích, hệ thống.

Trước hết, tôi xin đóng góp một số ý kiến về tình hình thực hiện Nghị quyết Trung ương 4, khóa XI “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay”.

Những năm qua, các thế lực thù địch và phần tử cơ hội, thoái hóa, biến chất đẩy mạnh tuyên truyền, xuyên tạc về tình hình thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI), làm cho một bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân ta nhận thức rất khác nhau về kết quả thực hiện Nghị quyết Trung ương 4. Những đánh giá về tình hình thực hiện Nghị quyết Trung ương 4, khóa XI trong Dự thảo Báo cáo trình Đại hội XII của Đảng theo tôi là hoàn toàn xác đáng, thể hiện tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, khách quan trung thực, nghiêm túc tự phê bình và phê bình, kiên quyết sửa chữa những hạn chế, yếu kém trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Dự thảo Báo cáo Chính trị trình Đại hội XII của Đảng đánh giá: “Quá trình thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 đã đạt được những kết quả bước đầu quan trọng, góp phần siết lại kỷ luật, kỷ cương, có tác dụng cảnh báo, răn đe, cảnh tỉnh và ngăn chặn các hành vi tiêu cực, tạo tiền đề đẩy mạnh công tác xây dựng Đảng, đưa tự phê bình và phê bình trở thành công việc thường xuyên trong Đảng”. Đánh giá như vậy là đúng đắn, khách quan, phù hợp. Trên thực tế, Nghị quyết Trung ương 4, khóa XI đã gióng lên một hồi chuông cảnh báo với toàn Đảng về tính chất, mức độ nguy hại của tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, trong đó có đảng viên giữ vị trí lãnh đạo, quản lý, kể cả một số cán bộ cao cấp, đã và đang đe dọa đến sự sống còn của Đảng, sự tồn vong của chế độ. Qua đó, nâng cao ý thức trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng các cấp và đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý chủ trì các cấp đối với công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng; bước đầu kiềm chế, ngăn chặn tình trạng tham nhũng, lãng phí; phòng ngừa, ngăn chặn các hành vi biểu hiện thoái hóa, biến chất, vi phạm kỷ luật, pháp luật của đảng viên, tổ chức đảng, góp phần thiết thực phòng chống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ…

Tôi đề nghị Dự thảo Báo cáo chính trị cần bổ sung đánh giá sâu sắc hơn thành tựu của Nghị quyết Trung ương 4 trong công tác tổ chức, cán bộ. Trên thực tế, quá trình thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 đã tạo ra những chuyển biến mạnh mẽ trong công tác cán bộ của Đảng, như việc triển khai thực hiện quy hoạch Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các chức danh chủ chốt của Đảng, Nhà nước nhiệm kỳ 2016-2020; công tác tạo nguồn, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, luân chuyển đội ngũ cán bộ tham mưu, chuyên gia cấp chiến lược được đẩy mạnh; việc lấy phiếu tín nhiệm đối với các chức danh lãnh đạo trong cơ quan Đảng, Nhà nước và các đoàn thể xã hội…

Về những hạn chế, khuyết điểm thực hiện Nghị quyết Trung ương 4, khóa XI đã được Dự thảo Báo cáo chính trị đánh giá khá đầy đủ, chi tiết, song tôi chưa đồng tình với đánh giá khái quát: “Tuy nhiên, việc thực hiện nghị quyết Trung ương 4 chưa đạt kết quả mong đợi”. Theo tôi, đánh giá như vậy có phần thiên về tình cảm, mong muốn và chỉ đúng nếu xét về mặt tình cảm, sự kỳ vọng của cán bộ, đảng viên, nhân dân với việc thực hiện Nghị quyết Trung ương 4. Việc thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 là một vấn đề hệ trọng, liên quan đến uy tín, danh dự, sự sống còn của Đảng, lòng tin của nhân dân với Đảng. Vì vậy, khi đánh giá hạn chế, khuyết điểm thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 cần phải căn cứ vào mục tiêu, yêu cầu và kết quả triển khai tổ chức thực hiện 4 nhóm giải pháp mà Nghị quyết đã đề ra (về tự phê bình và phê bình, nêu cao tính tiền phong, gương mẫu của cấp trên; về tổ chức cán bộ và sinh hoạt đảng; về cơ chế, chính sách; về công tác giáo dục chính trị, tư tưởng). 

Theo tôi, nếu nhìn thẳng vào sự thật, Dự thảo Báo cáo chính trị cần khẳng định: “Việc thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 có nội dung chưa đạt được mục đích, yêu cầu đề ra”. Và điều quan trọng hơn là cần chỉ rõ nguyên nhân của những hạn chế, khuyết điểm và trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng các cấp trong quá trình triển khai tổ chức thực hiện nghị quyết. Dự thảo chỉ ra nguyên nhân duy nhất: “Những hạn chế, khuyết điểm nêu trên chủ yếu là do các vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay là những vấn đề quan trọng, khó và đã kéo dài nhiều nhiệm kỳ, chưa có những giải pháp đủ mạnh phù hợp để khắc phục giải quyết”. Theo tôi như vậy là chưa thật sự thỏa đáng. Những hạn chế, khuyết điểm trong thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân, trước hết và chủ yếu là trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, tổ chức đảng các cấp và thiếu những giải pháp mang tính đột phá, quyết liệt, tập trung có trọng tâm, trọng điểm, thực tế không ít nơi tiến hành hết sức bài bản, nhưng vẫn chưa ngăn chặn và đẩy lùi được tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên để củng cố niềm tin của đảng viên và nhân dân…

Thứ hai, về phương hướng, nhiệm vụ xây dựng Đảng về tổ chức, cán bộ, phương thức lãnh đạo, phương thức cầm quyền của Đảng trong nhiệm kỳ tới.

Theo tôi, nội dung, bố cục của phần phương hướng, nhiệm vụ công tác xây dựng Đảng trong Dự thảo Báo cáo chính trị có nhiều đổi mới, xác định trúng, đúng nội dung trọng tâm của công tác xây dựng Đảng trong nhiệm kỳ tới. Tôi đề nghị dự thảo cần xác định rõ hơn phương hướng và nhiệm vụ công tác xây dựng Đảng trong nhiệm kỳ tới. Cách viết như trong dự thảo với 10 vấn đề chưa xác định rõ đâu là phương hướng, đâu là nhiệm vụ; cách sắp xếp lô-gích của 10 vấn đề chưa theo trình tự xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, tổ chức. Vấn đề “đổi mới công tác tư tưởng, lý luận” và vấn đề “tăng cường rèn luyện phẩm chất đạo đức cách mạng, chống chủ nghĩa cá nhân, cơ hội, thực dụng” thực chất chỉ là những nội dung, giải pháp cụ thể xây dựng Đảng vững mạnh về tư tưởng, không đồng nhất nhiệm vụ đổi mới công tác tư tưởng, lý luận với nhiệm vụ xây dựng Đảng vững mạnh về tư tưởng…

Trong quá trình lãnh đạo công cuộc đổi mới đất nước, Đảng ta đã nhiều lần khẳng định: Phát triển kinh tế là trung tâm, xây dựng Đảng là then chốt, cán bộ và công tác cán bộ là khâu then chốt của vấn đề then chốt. Vì vậy, cùng với việc xây dựng Đảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng, Dự thảo Báo cáo chính trị cần nghiên cứu bổ sung, xác định đúng trọng tâm nhiệm vụ đổi mới, kiện toàn tổ chức bộ máy, đổi mới công tác cán bộ, đổi mới phương thức lãnh đạo và phương thức cầm quyền của Đảng.

Tập trung dân chủ là nguyên tắc tổ chức cơ bản của Đảng, là bản chất giai cấp công nhân của Đảng trên lĩnh vực tổ chức. Song trên thực tế, một bộ phận cán bộ, đảng viên, cấp ủy, tổ chức đảng chưa nhận thức đầy đủ, sâu sắc và thực hiện đúng đắn nội dung của nguyên tắc này. Vì vậy, tôi đề nghị bổ sung vào nhiệm vụ “tiếp tục đổi mới, kiện toàn tổ chức bộ máy của Đảng và hệ thống chính trị” nội dung tiếp tục cụ thể hóa nguyên tắc tập trung dân chủ thành các quy định, quy chế; xác định rõ mối quan hệ giữa tập thể lãnh đạo phân công cá nhân phụ trách; làm rõ chức năng, nhiệm vụ của cấp ủy, tổ chức đảng và chức trách, nhiệm vụ của người đứng đầu cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan Nhà nước; có cơ chế kiểm soát quyền lực và ngăn ngừa tình trạng lạm quyền và lợi dụng quyền lực để trục lợi cá nhân, vi phạm kỷ luật, kỷ cương của Đảng, pháp luật Nhà nước…

Nhân dân có vai trò hết sức quan trọng trong thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng và công tác xây dựng Đảng, đặc biệt là nâng cao hiệu quả lãnh đạo của tổ chức cơ sở đảng và nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên. Vì vậy, tôi đề nghị bổ sung nội dung dựa vào nhân dân để xây dựng Đảng từ cơ sở, có cơ chế, chính sách để nhân dân tham gia giám sát hoạt động của tổ chức cơ sở đảng và cán bộ, đảng viên vào nhiệm vụ “kiện toàn tổ chức, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của các tổ chức cơ sở đảng và nâng cao chất lượng đảng viên”.

 Kiểm tra, giám sát là những chức năng lãnh đạo của Đảng, là một khâu quan trọng trong chu trình lãnh đạo của Đảng. Đảng ta đã nhiều lần khẳng định: “Lãnh đạo mà không kiểm tra thì coi như không có lãnh đạo”. Công tác kiểm tra, giám sát có vai trò hết sức quan trọng bảo đảm cho Cương lĩnh Chính trị, Điều lệ Đảng, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng được thi hành triệt để, giữ vững kỷ luật, kỷ cương của Đảng, phòng ngừa, ngăn chặn tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống, vi phạm kỷ luật, pháp luật của cán bộ, đảng viên; góp phần xây dựng sự đoàn kết thống nhất trong Đảng, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng. Tiến hành công tác kiểm tra, giám sát là trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng các cấp và mọi cán bộ, đảng viên; trong đó, ủy ban kiểm tra các cấp là lực lượng nòng cốt chuyên trách tham mưu cho cấp ủy cùng cấp lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện công tác kiểm tra, giám sát và thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát tổ chức đảng, đảng viên theo Điều 32, Điều lệ Đảng. Vì vậy, tôi đề nghị bổ sung vào nhiệm vụ “đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng” chủ trương tăng thẩm quyền cho ủy ban kiểm tra các cấp theo Kết luận số 72-KL/TW ngày 17/5/2010 của Bộ Chính trị về "Chiến lược công tác kiểm tra, giám sát của Đảng đến năm 2020”. Ủy ban kiểm tra cấp trên được chỉ đạo cấp ủy, tổ chức đảng cấp dưới về công tác kiểm tra, giám sát; quyết định tạm đình chỉ các chức vụ trong Đảng, đình chỉ sinh hoạt Đảng của đảng viên, đình chỉ sinh hoạt cấp ủy của cấp ủy viên cấp dưới. Thông qua kiểm tra, giám sát, khi phát hiện đảng viên có vi phạm pháp luật, ủy ban kiểm tra yêu cầu cơ quan pháp luật xem xét, giải quyết theo quy định của pháp luật.

Sau gần 30 năm đổi mới, nhận thức lý luận về xây dựng Đảng của Đảng ta đã đạt được những thành tựu cơ bản quan trọng. Tuy nhiên, lý luận về đảng cầm quyền trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đến nay vẫn chưa được làm sáng tỏ. Nội dung, phương thức lãnh đạo của Đảng trong điều kiện một đảng cầm quyền và nội dung, phương thức lãnh đạo của Đảng đối với các tổ chức trong hệ thống chính trị nói chung và Nhà nước nói riêng vẫn chưa được xác định rõ ràng, cụ thể. Tôi đề nghị bổ sung vào nhiệm vụ “đổi mới phương thức lãnh đạo, phương thức cầm quyền của Đảng” chủ trương đẩy mạnh tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận về Đảng cầm quyền, làm rõ nội dung, mô hình, phương thức cầm quyền của Đảng và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế. Đẩy mạnh tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận, hoàn thiện đường lối đổi mới, bảo đảm sự thống nhất giữa phương thức lãnh đạo với đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng. 

Tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hệ thống chính trị, trọng tâm là phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước; nghiên cứu ban hành các chủ trương, cơ chế, chính sách, quy chế, quy định phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị-xã hội, phát huy quyền làm chủ của nhân dân…


PGS, TS BÙI QUANG CƯỜNG - Phó viện trưởng Viện Khoa học Xã hội Nhân văn Quân sự, Bộ Quốc phòng
Ý kiến bạn đọc

 

Tiêu đề (*):
Họ tên (*):
Email (*):
Nội dung (*):
Tôi đã xem Quy định ứng xử
(Nhập tên logo bằng chữ thường)
Chương trình yêu thích